W związku z nowelizacją kodeksu pracy w zakresie ustalania stażu pracy i nowych okresów zaliczalnych uregulowano, że do tego stażu będą wliczane umowy cywilnoprawne. Okres umów be∂zie wliczany do stażu pracy pod warunkiem podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, co ciekawe ustawodawca nie przesądza czy ma być to ubezpieczenie obowiązkowe czy dobrowolne, a więc należy przyjąć że każde. Natomiast w art. 302 (1) § 3 kp ustawodawca czyni ustawowy wyjątek w tej materii.
W ustawie nowelizującej kodeks pracy znajdziemy dodany art. 302 (1) § 3 kp, który przewiduje, że do okresu zatrudnienia wlicza się także udokumentowane okresy działalności gospodarczych, umów cywilnoprawnych w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów. Zatem czy ten przepis zastosujemy do studentów, inne osoby uczące się do 26 roku życia pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych? Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami” nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.
Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w uzasadnieniu projektu, gdzie ustawodawca wskazał: ”Przykładowo może to być niepodleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez uczniów szkół ponadpodstawowych lub studentów do ukończenia 26 lat z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (…)”. Tym samym ustawodawca przyjął, że okresy pracy na podstawie umów cywilnoprawnych w okresie nauki będą wliczane do stażu pracy pomimo braku podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Moje zdanie: Osoboście z tym się nie zgadzam, albowiem zwolnienie z obowiązku opłacania składek uczniów pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych nie wyxnika z przepisów odrębnych, tylko z przepisu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli z podstawowego aktu prawnego regulującego tytuł oraz zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym. Tym samym zwolnienie to nie wynika z żadnego przepisu odrębnego. Co więcej w ustawie nowelizującej ustawodawca opisuje osobno wliczanie do stażu pracy okresu prowadzenia działalności gospodarczej i zastosowaniu ulgi na start – pomimo wprowadzenia takiej iluzorycznej klauzuli generalnej.
Kolejnym problemem jest odpowiedź na pytanie w jaki sposób pracownik miałby udokumentować okres zaliczalny, za który nie podlegało się i nie opłacano składek na ubezpieczenie społeczne? Jak już wspomniałam we wcześniejszej części publikacji zgodnie z art. 300 kp w zw. z 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W tym wypadku ciężar ten będzie spoczywać na kandydacie do pracy / pracowniku, bo to on wywodzi skutki prawne dla siebie z ustalenia ogólnego lub urlopowego stażu pracy. Tym samym wywodząc dla siebie skutki prawne, fakt posiadania określonego stażu pracy można udowodnić w każdy sposób, który nie będzie sprzeczny z prawem. Zatem będą to wszelkie dokumenty potwierdzające pracę na podstawie tychże umów cywilnoprawnych. Moim zdaniem będzie to sama w sobie umowa, jednak w jej przypadku nie mamy pewności czy doszła do skutku oraz jak długo trwała. Warto byłoby udokumentować. omawiany okres tracze zaświadczeniem wydanym przez zleceniodawcę. Należałoby pobrać dodatkowe dokumenty potwierdzające te fakty, którymi mogą być rachunki do umowy, ewidencja liczby godzin przepracowanych, PIT-y.
Nie zapomnij o naszych szkoleniach 🙂
Pozdrawiam, Karolina Niedzielska
