Odpowiedzialność materialna pracowników

O odpowiedzialności materialnej pracowników w kadrach mówi się mało, bo są to czyste przepisy i instytucje cywilnoprawne. Zazwyczaj tą materią zajmują się radcowie prawni obsługujący danego pracodawcę. Zatem skoro jestem prawnikiem oraz zajmuje się kadrami i płacami przedstawię tą niezwykle ciekawą instytucję prawną.

Odpowiedzialność za szkodę w mieniu pracodawcy

Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną. W przypadku winy umyślnej odpowiedzialność pracownika jest nieograniczona i niezależna od osiąganego wynagrodzenia pracownika, a więc do pełnej wysokości szkody jaką poniósł pracodawca. Przykład: pracownik umyślnie podpalił hale produkcyjną. Szkoda to 200 tys. złotych. Tym samym pracownik będzie odpowiadać do wysokości 200 tys. zł, chyba że strony zawrą pisemną ugodę, która będzie w sposób odmienny regulować wysokość odpowiedzialności.

Natomiast w sytuacji wyrządzenia szkody przez pracownika nieumyślnie odpowiada on do wysokości 3 wynagrodzeń, bez względu na wysokość poniesionej szkody przez pracodawcę.

Odpowiedzialność za szkodę w mieniu osoby trzeciej

W razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca. Wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność taką jak opisano powyżej. Tym samym jeśli szkoda w mieniu osoby trzeciej, np. klienta powstała z winy umyślnej pracownik może zostać pociągnięty w pełnej wysokości. jeśli była to wina nieumyślna to granica 3 wynagrodzeń nadal obowiązuje, nawet jeśli pracodawca naprawił szkodę osobie trzeciej w pełnej wysokości.

Spłata wypłaconego przez pracodawcę odszkodowania/zadośćuczynienia w związku z mobbingiem a pociągnięcie mobbera do odpowiedzialności

Często na szkoleniach, które prowadzę z przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji jestem pytana o to jak wygląda odpowiedzialność mobbera względem pracodawcy. Oczywiście to na pracodawcy ciąży obowiązek przeciwdziałania mobbingowi, a w sytuacji gdy  w ogóle nie wypełnia tego obowiązku lub robi to nieudolnie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności na gruncie prawa pracy. Pracodawca nie zawsze jest sam mobberem, ale może mobbera zatrudniać. Pracodawca ma wiele narzędzi oraz instytucji, które może wykorzystać w dyscyplinowaniu pracowników. Nie rzadko zdarza się, że nawet jeśli pracodawca wskutek wyroku sądowego zapłaci odszkodowanie i/lub zadośćuczynienie za mobbing, który był stosowany przez jego pracownika wobec innej osoby, mobber zostaje w pracy. Niestety nie ma przepisów, które nakazywałyby zwolnienie mobbera (sic!). Tym samym stoję na stanowisku, że pracodawca w ramach stosunku pracy może pociągnąć mobbera do odpowiedzialności przynajmniej finansowej.

Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Uporczywość to negatywne nastawienie do swoich obowiązków, świadomość, że JA jako pracownik mam określone obowiązki i podejmowanie działań nacechowanych złą wolą. Wiem, że mam dbać o zasady współżycia społecznego w zakładzie pracy jeden z archaicznych obowiązków pracownika, ale w kodeksie pracy nadal widnieje zapis- art. 100 pkt 6 kp). Tym samym z uwagi na przesłankę uporczywości mobbing zawsze jest czynem umyślnym.

Wróćmy na chwilę do przesłanki odpowiedzialności za szkodę w mieniu pracodawcy z winy umyślnej. Skoro mobbing jest czynem umyślnym, a mobber swoim działaniem z winy umyślnej spowodował w mieniu pracodawcy szkodę (uszczuplenie stanu majątkowego pracodawcy, poprzez konieczność zapłacenia odszkodowania i/lub zadośćuczynienia), tym samym pracodawca może pocignąć go do odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę w pełnej wysokości.

Ciekawe przykłady

  1. Na budowie prowadzonej przez firmę budowlaną XYZ doszło do bójki pomiędzy pracownikiem firmy, a postronną osobą na tle rasistowskim, albowiem przechodzień był innej narodowości niż polska i w trakcie przechodzenia obok budowy rozmawiał przez telefon w innym języku, co rozzłościło pracownika , nie związaną z firmą ani z budową. W takiej sytuacji pracodawca nie będzie odpowiadać za szkodę wyrządzoną przez pracownika osobie trzeciej. 
  2. Wyrok SN z dnia 22.03.2016 r. (II PK 31/15): „Pracownik odpowiada w pełnej wysokości za szkodę, która wyrządził pracodawcy, samowolnie korzystając za pomocą służbowego telefonu z niestandardowych, wysokopłatnych usług telekomunikacyjnych”.

 

Masz pytania, szukasz szkolenia z zakresu prawa pracy, kursu lub audytu kadrowo- płacowego?

Napisz do mnie: kontakt@karolinaniedzielska.pl

Szukasz inspiracji, pomocy oraz refleksji w kadrach i płacach oraz HR i zarządzaniu zasobami ludzkimi.
Wejdź na fanpage.

Kwadrans z HR- Karolina Niedzielska

Karolina Niedzielska

 

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Dzięki,
że odwiedziłeś mnie!

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip

Znajdź mnie na facebooku

Usługi kadrowo płacowe

Do pobrania

Usługi kadrowo płacowe

Materiały wideo

Sklep

Do pobrania

O mnie