Share on facebook

Ochrona pracownicza kobiety w ciąży

 

Kobiety w ciąży na gruncie kodeksu pracy są pod szczególną ochroną. Jednakże ochrona ta jest dość zróżnicowana, co może wiązać się z problemami w praktyce.

W dzisiejszym wpisie dowiesz się z jakiej ochrony i kiedy korzysta kobieta w ciąży.

W pierwszej kolejności, aby kobieta mogła korzystać z przysługującej jej ochrony w związku z ciążą, stan ciąży musi zostać stwierdzony odpowiednim zaświadczeniem lekarskim.

Kobieta w ciąży korzysta z następującej ochrony:

1) Zakaz wykonywania prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży,

2) Ochrony stosunku pracy, w tym obowiązku przedłużenia przez pracodawcę umowy o pracę,

3) Zakaz pracy w porze nocnej i godzinach nadliczbowych,

4) Konieczność wyrażenia zgody na delegowanie poza stałe miejsce pracy oraz zatrudnienia w przerwanym systemie czasu pracy.

 

Zakaz wykonywania prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży

 

Wykaz takich prac został określony w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub  szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią. Zostały one podzielone na 8 grup:

I. Prace związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, w tym ręcznym transportem ciężarów

II. Prace w mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym

III. Prace w narażeniu na hałas lub drgania

IV.Prace narażające na działanie pola elektromagnetycznego o częstotliwości od 0 Hz do 300 GHz oraz promieniowania jonizującego

V. Prace w podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu

VI. Prace w kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi

VII. Prace w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych

VIII.Prace grożące ciężkimi urazami fizycznymi lub psychicznymi

Obecnie zakazane jest praca kobiety w ciąży na stanowisku z monitorem ekranowym, w łącznym czasie przekraczającym 8 h na dobę, przy czym czas spędzony przy obsłudze monitora ekranowego nie może jednorazowo przekraczać 50 minut, po którym należna jest przerwa wynosząca 10 minut.

 

Ochrona stosunku pracy kobiety w ciąży

Kobieta w ciąży, a także w trakcie urlopu macierzyńskiego korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę, chyba że zachodzą okoliczności uzasadniające rozwiązanie tejże umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy, bądź następuje likwidacja pracodawcy.

Pracownicy przysługuje ochrona przed wypowiedzeniem także w trakcie wypowiedzenia. O co tutaj chodzi? Sprawdź w Case study.

Kobieta, której wypowiedziano umowę o pracę zawarta na czas nieokreślony dowiedziała się następnego dnia po wypowiedzeniu o tym, ze jest w ciąży i otrzymała stosowne zaświadczenie od lekarza. W takim wypadku pracodawca będzie musiał cofnąć oświadczenie woli jakim jest wypowiedzenie.W sytuacji, gdy nastąpi już rozwiązanie umowy, z chwilą upływu okresu wypowiedzenia, pracodawca będzie musiał taką pracownicą przywrócić do pracy (zob. wyrok SN z dnia 02.06.1995 r., I PRN 23/95, OSNP 1995/22/276).

Wyjątki od zakazu wypowiadania umowy o pracę kobiecie w ciąży:

  1. Zawarcie umowy o pracę na okres próbny nieprzekraczający 1 miesiąca,
  2. Ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Obowiązek przedłużenia umów o pracę zawartych na czas określony

W przypadku umów zawartych na czas określony pojawia się problem, dotyczący innej regulacji prawnej a mianowicie art.29.1. ustawy  o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zgodnie z którym- zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego między innymi urodziła dziecko.

Tym samym kobiety, których umowa zawarta na czas określony uległaby rozwiązaniu z uwagi na upływ terminu na jaki została zawarta nie korzystałyby z ochrony.

Dlatego też wprowadzono konstrukcję przedłużenia umowy o pracę zawartej na czas określony do dnia porodu. Jednakże muszą zostać spełnione określone warunki:

-umowa rozwiązywałaby się po upływie 3 miesiąca ciąży kobiety*,

-nie jest to umowa zawarta na czas określony w celu zastępstwa nieobecnego pracownika (jednakże taka pracownica korzysta z ochrony wynikającej z zakazu wypowiadania umowy o pracę i umowa będzie obowiązywała do dnia poprzedzającego powrót nieobecnego pracownika).

W przypadku przedłużenia umowy do dnia porodu nie sporządzamy kolejnej umowy ani aneksu, albowiem umowa przedłuża się z mocy samego prawa. Tym samym wydając świadectwo pracy wpisujemy datę końcową trwania stosunku pracy dzień porodu.

*Jak obliczyć wiek ciąży.

W tym celu należy sięgnąć do orzecznictwa sądowego, a mianowicie wyroku SN z dnia 05.12.2002 r. (I PK 33/02, OSNP 2004/12/204), zgodnie z którym 3 miesiąc ciąży na gruncie prawa pracy jest obliczany na podstawie nocy księżycowych. Gdzie jeden miesiąc wynosi 4 tygodnie, czyli 28 dniom.

Upływ 3 miesiąca ciąży będzie końcem 12 tygodnia, czyli po upływie 84 dni.

 

Pracodawca zobowiązany jest każdorazowo zwolnić pracownicę w ciąży w trakcie dnia pracy na badania w związku z ciążą. Jest to czas pracy.

Szukasz inspiracji, pomocy oraz refleksji w kadrach i płacach oraz HR i zarządzaniu zasobami ludzkimi.
Wejdź na fanpage.

https://www.facebook.com/eduniedzielska/

Karolina Niedzielska

 

Spodobało się? Udostępnij!

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email