Określenie miejsca pracy pracownika mobilnego

Pomimo tego, że pojęcie pracownika mobilnego nie jest pojęciem ustawowym, kodeksowym i nie wynika wprost z przepisów kodeksu pracy przyjęło się w praktyce i zostało opisane także w doktrynie oraz orzecznictwie. Z pojęciem pracownika mobilnego wiąże się jeden główny problem. Jak należy określić miejsce pracy takiego pracownika w treści umowy o pracę? I jakie to będzie miało przełożenie na rozliczanie takiego pracownika, w szczególności w obszarze tematyki czasu pracy.

Zgodnie z orzecznictwem istnieją trzy zasady określenia miejsce wykonywania pracy:

– jako stały punkt w znaczeniu geograficznym,

– jako pewien oznaczony obszar, np. strefa określona granicami jednostki administracyjnej podziału kraju lub wyznaczone w inny dostatecznie wyraźny sposób,

– zmienne, wynikające z charakteru wykonywanej pracy oraz jej rodzaju (uzasadnienie wyroku SN z 28.06.2012 r., II UK 284/11, M.P.Pr. 2012, nr 11, poz. 608-610).

Miejsce wykonywania pracy może być różnie oznaczone, przy czym musi być powiązane z rodzajem pracy. Zatem swoboda w ustalaniu miejsca świadczenia pracy zezwala na takie ukształtowanie miejsca świadczenia pracy, by obejmowało ono pewien obszar geograficzny, a nie stały punkt, czy stałe punkty. Wyrok SA w Katowicach z 18.01.2013 r., III AUa 934/12, LEX nr 1289761. 

Ruchome miejsce pracy

Miejsce pracy określone jako ruchome obejmuje prace wykonywane w różnych miejscach, w zależności od potrzeb pracodawcy i dotyczy przede wszystkich pracowników budowlanych, serwisantów różnych sprzętów, przedstawicieli handlowych, konwojentów. W treści umowy tak będziemy regulować postanowienia dotyczące gminnego miejsca pracy: „miejsce budowy realizowanej przez pracodawcę”, „siedziby klientów zlecających wykonanie serwisu”. 

W przypadku pracowników mobilnych należy także pamietać, że dojazd do miejsca pracy jest wliczany do czasu pracy. Jak wskazał Sąd Najwyższy nie jest podróżą służbową stałe wykonywanie zadań w różnych miejscowościach i terminach, których wyboru dokonuje każdorazowo sam pracownik w ramach uzgodnionego rodzaju pracy. Miejsce wykonywania pracy powinno być tak ustalone, by pracownik miał możliwość wykonywania zadań, wliczając w to czas dojazdu do miejsca ich wykonywania, w ramach umówionej dobowej i tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Wyrok SN z 11.04.2001 r., I PKN 350/00, OSNP 2003, nr 2, poz. 36.

Należy jednak odróżnić różnicę pomiędzy obszarowym a ruchomym miejscem pracy. Praca robotnika budowlanego nie polega ze swej istoty na stałym przemieszczaniu się na określonym obszarze geograficznym (jak to ma miejsce w przypadku kierowców, czy przedstawicieli handlowych). Praca taka ma jednak nietypowy charakter z tego względu, że choć nie polega na stałym przemieszczaniu się, to jednak rodzaj prowadzonej przez pracodawcę działalności gospodarczej w dużej mierze determinuje konieczność wykonywania przez pracownika pracy w różnych miejscach, przy czym nie odbywa się to incydentalnie (okazjonalnie), ale stale i przez dłuższy okres (Wyrok SA w Poznaniu z 5.02.2015 r., III AUa 582/14, LEX nr 1766045). Miejsce pracy może być także zakreślono jako obszar działalności pracodawcy, jego właściwości. Dla przykładu miejscem wykonywania czynności pracowniczych przez pracownika urzędu celnego lub podatkowego może być nie tylko siedziba zatrudniającego go urzędu, ale również obszar jego właściwości miejscowej. Wyrok SN z 6.03.2007 r., II PK 212/06, OSNP 2008, nr 7-8, poz. 101.

Czas pracy pracownika mobilnego

W związku z tym, że ideą pracy pracownika mobilnego jest przemieszczanie się pojawia się problem dotyczący rozliczenia czasu pracy dojazdów do miejsca pracy.

Zobacz mój wpis na temat czasu pracy w podróży służbowej: https://karolinaniedzielska.pl/czas-pracy-w-podrozy-sluzbowej/?srsltid=AfmBOoopPEWQF1B9jtkgZ5IBBwZ4nTtfIZ0mxZqfH8jCxDNBwq71wE1h

Zgodnie z wyrokiem SN z 23.06.2005 r., II PK 265/04, OSNP 2006, nr 5-6, poz. 76. Czas dojazdu i powrotu z miejscowości stanowiącej cel pracowniczej podróży służbowej oraz czas pobytu w tej miejscowości nie są pozostawaniem do dyspozycji pracodawcy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 k.p.), lecz w zakresie przypadającym na godziny normalnego rozkładu czasu pracy podlegają wliczeniu do jego normy (nie mogą być od niej odliczone), natomiast w zakresie wykraczającym poza rozkładowy czas pracy mają w sferze regulacji czasu pracy i prawa do wynagrodzenia doniosłość o tyle, o ile uszczuplają limit gwarantowanego pracownikowi czasu odpoczynku. Jednak czas dojazdu pracownika mobilnego do miejsca pracy nie będzie podróżą służbową.

W przypadku pracowników mobilnych dojazd do miejsca pracy jest czasem pracy.

Pozdrawiam, Karolina Niedzielska