Jeszcze niedawno zarówno w kodeksie pracy, jak i samej Karcie Nauczyciela brakowało jasnego określenia terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Ekwiwalent pracodawca zobowiązany był wypłacić w dniu ustania zatrudnienia (Pismo z dnia 18 listopada 2010 r., wydane przez: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, SPS-023-19252/10, Stanowisko MPiPS w sprawie przepisów dotyczących wypłacania przez pracodawców ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w czasie przebywania pracownika na zwolnieniu lekarskim). Jednakże na podstawie noweli kodeksu pracy do art. 171 dodano § 4 i 5, które dookreślają termin wypłaty ekwiwalentu (Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 25).
Pamiętaj!
Termin nabycia prawa do ekwiwalentu pozostaje bez zmian. Nadal jest to dzień zakończenia stosunku pracy, czyli dzień jego rozwiązania lub wygaśnięcia.
§ 4 przewiduje, że pracodawca dokonuje wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym zgodnie z art. 85. Natomiast § 5 przewiduje, że paragrafu poprzedzającego nie stosuje się, jeżeli termin wypłaty wynagrodzenia ustalony zgodnie z art. 85 przypada na dzień przed zakończeniem stosunku pracy. W takim przypadku wypłaty ekwiwalentu pieniężnego dokonuje się w terminie 10 dni od zakończenia stosunku pracy. Jeżeli ustalony w ten sposób termin wypłaty ekwiwalentu jest dniem wolnym od pracy, ekwiwalent wypłaca się w dniu poprzedzającym.
Oczywiście w stosunku do nauczycieli mamy osobne zasady dotyczące wypłaty wynagrodzenia i nie zastosujemy tutaj przywołanego art. 85 kp. Przepis ten należy w odpowiedni sposób zmodyfikować i dostosować do art. 39 ust. 3 i 4 KN. Jednak należy mieć na uwadze właśnie specyfikę tychże przepisów. Zazwyczaj dojdzie do
sytuacji, że nauczycielowi wypłacono najpierw wynagrodzenie, a potem stosunek pracy się zakończył i w stosunku do tej grupy zawodowej jednak częściej będziemy stosować § 5 aniżeli § 4.
Przykład:
Z nauczycielem rozwiązano stosunek pracy wraz z upływem okresu wypowiedzenia, czyli 31 sierpnia. Wypłatę wynagrodzenia nauczyciel otrzymał z góry, czyli 1 sierpnia. W związku z tym nauczycielowi należy wypłacić ekwiwalent w ciągu 10 dni od chwili ustania zatrudnienia.
Warto zauważyć, że art. 171 § 4 i 5 kp odnoszą się do całego art. 85 kp, który przewiduje zarówno termin wypłaty stałego wynagrodzenia, jak i składników zmiennych, co za tym idzie – należy to odnieść także do wypłaty wynagrodzenia nauczycieli w przypadku zmiennych składników. Zgodnie z art. 39 ust. 4 KN składniki wynagrodzenia, których wysokość może być ustalona jedynie na podstawie już wykonanych prac, wypłaca się miesięcznie lub jednorazowo z dołu do piątego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje to wynagrodzenie. Zatem zawsze termin wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy nauczyciela będziemy badać w stosunku do najbliższej wypłaty, która nastąpiła lub ma nastąpić, jeśli stosunek pracy zakończy się przed terminem wypłaty składników ruchomych, np. wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, godziny zastępstw doraźnych, dodatek nocny.
Przykład:
Z nauczycielem placówki nieferyjnej rozwiązano stosunek pracy wraz z upływem okresu wypowiedzenia 17 kwietnia, w sobotę, zgodnie z 2-tygodniowym okresem wypowiedzenia. Nauczyciel wypłatę wynagrodzenia otrzymał z góry, czyli 1 kwietnia. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe otrzyma 5 maja. W tym dniu zostanie mu wypłacony także ekwiwalent z niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Pozdrawiam, Karolina Niedzielska
