Zgodnie z art. 17 kp pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Obowiązek ten został także przytoczony w art. 94 pkt 6 kp. Należy zauważyć, że ustawodawca nie wprowadził swoistego obowiązku finansowania przez pracodawcę pracownikom podnoszenia kwalifikacji, a jedynie zapewnił pracownikom prawo do kształcenia się także we własnym zakresie.
W kodeksie pracy mamy osobno uregulowaną problematykę podnoszenia kwalifikacji, co wiąże się bezpośrednio z pojęciem urlopu szkoleniowego. Problematyka urlopu szkoleniowego została uregulowana zarówno w kodeksie pracy, jak i w licznych przepisach szczególnych. Bardzo często urlop szkoleniowy jest także mylony z prawem do szkoleń. Są to dwie różne kwestie, niekoniecznie zazębiające się ze sobą. By uzyskać prawo do urlopu szkoleniowego, po prostu należy spełnić wymogi wynikające z określonych przepisów i zostać uznanym za pracownika podnoszącego kwalifikacje.
Umowa o podnoszenie kwalifikacji, czyli tak zwana lojalka ma charakter celowościowy, ponieważ jeżeli pracodawca zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych powinien w tej materii zawrzeć umowe z pracowniem.
Zgodnie z art. 103 (4) § 1 pracodawca zawiera z pracownikiem podnoszącym kwalifikacje zawodowe umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki stron, w tym także okres przez jaki pracownik bedzie zobowiązany do świadczenia pracy po zakończeniu podnoszenia kwalifikacji.
Umowę zawiera się na piśmie. Umowa ta nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy niniejszego rozdziału kodeksu pracy dotyczące podnoszenia kwalifikacji, czyli przepisy od art. 102 do art. 103 (6) kp.
Jak wynika z art. 103 (5) kp pracownik będzie zobowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy:
- bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji zawodowych albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji,
- pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, o której mowa w art. 103 (4), nie dłuższym niż 3 lata,
- w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem, z wyjątkiem wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn określonych w art. 94 (3),
- który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 lub art. 94 (3), mimo braku przyczyn określonych w tych przepisach.
Mając powyższe wyliczenie na uwadze należy stwierdzić, że maksymalny okres trwania lojalki to 3 lata. Ustawodawca nie wskazuje jednak minimalnego okresu trwania umowy. Zatem to strony w sposób swobodny, choć w graniach przepisu będą kreowały zobowiązanie do świadczenia pracy w trakcie i w określonym czasie po zakończeniu podnoszenia kwalifikacji.
W związku z tym jeśli w umowie strony wydłużą okres trwania umowy powyżej 3 lat, należy takie postanowienie uznać za nieważne, albowiem umowa w takim wypadku będzie zawierać postanowienia mniej korzystne niż przepisy kodeksu pracy. Skutkiem tego będzie ich nieważność i konieczność zastosowania odpowiednich postanowień kodeksowych.
Pozdrawiam, Karolina Niedzielska
