W ostatnich latach w polskim systemie ubezpieczeń społecznych nastąpiły istotne zmiany dotyczące zasad opłacania składek na Fundusz Pracy (FP), w szczególności w odniesieniu do osób pełniących funkcję członka Rady Nadzorczej. W praktyce płatnicy składek coraz częściej stają przed pytaniem: czy i kiedy należy naliczać i odprowadzać składkę na Fundusz Pracy od wynagrodzenia takich osób?
Cel Funduszu Pracy
Fundusz Pracy to publiczny fundusz celowy, którego głównym zadaniem jest wspieranie rynku pracy – m.in. finansowanie zasiłków dla bezrobotnych, instrumentów aktywizacji zawodowej, szkoleń czy dotacji dla przedsiębiorców. Składki na FP opłacają pracodawcy i inne jednostki organizacyjne za osoby objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi, o ile ich podstawa wymiaru w przeliczeniu na miesiąc wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie.
Zmiany od 1 czerwca 2025 r.
Dotychczas w praktyce składki na Fundusz Pracy nie były naliczane automatycznie od wynagrodzenia członków Rad Nadzorczych, nawet jeśli podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednak od 1 czerwca 2025 r. weszły w życie zmiany wynikające Ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
Ponadto w tej materii istniał spór, co skutkowało niejednorodną praktyką. Zdarzali się płatnicy składek, którzy obliczali i odprowadzali składkę na FP od wynagrodzenia członków RN.
Nowe przepisy jednoznacznie wskazują, że spółki, u których działa RN mają obowiązek naliczać i odprowadzać składki na Fundusz Pracy również za członków Rady Nadzorczej, pod warunkiem że ich wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe i w przeliczeniu na miesiąc jest co najmniej równe minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.
Moment powstania obowiązku opłacania składki na FP
Zgodnie z art. 259 Ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
- Obowiązek opłacania składki na FP powstaje wtedy, gdy kwoty stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w przeliczeniu na miesiąc wynoszą co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę (obowiązujące w danym roku).
- Jeżeli dana osoba ma więcej niż jeden tytuł do ubezpieczeń – np. jest członkiem Rady Nadzorczej i jednocześnie zatrudniona na umowie o pracę – to łączna podstawa wymiaru składek z różnych tytułów jest tu kluczowa.
Przykładowo: jeśli członek Rady Nadzorczej otrzymuje wynagrodzenie niższe niż minimalne, ale jednocześnie ma drugi tytuł ubezpieczenia (np. umowę o pracę, z której jego łączna podstawa przekracza minimum), składka na FP również musi być naliczona.
Wyłączenia
Choć same zasady naliczania FP są jasne, istnieją pewne wyjątki:
- Składki FP nie są naliczane, jeśli kwota podstawy wymiaru nie osiąga minimalnego wynagrodzenia w skali miesiąca i nie łączy się z innymi tytułami ubezpieczenia.
- Nie opłaca się też składek na inne fundusze, np. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych czy Fundusz Emerytur Pomostowych od wynagrodzenia członków RN.
Ponadto, jeśli członek RN uzyskuje przychody tylko z tytułu pełnionej funkcji i są one niewielkie (np. diety lub minimalne ryczałty), to obowiązek naliczania składek na FP może nie powstać – o ile suma podstaw wymiaru w przeliczeniu na miesiąc nie osiąga minimalnego wynagrodzenia.
Pozdrawiam, Karolina Niedzielska
