Termin wypłaty odprawy emerytalno – rentowej – czy konieczne jest przedstawienie decyzji ZUS?

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Inna wysokość odprawy może wynikać z przepisów wewnątrzzakładowych.

Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa. jednak ten wyjątek dotyczy odprawy wypłacanej z tytułu stosunku pracy. Można zatem nabyć prawo do odprawy z różnych tytułów (zob. wyrok SN z 11.06.2024 r., II PSKP 28/23, LEX nr 3724672).

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pracownik, który otrzyma rentę z tytułu niezdolności do pracy z ZUS, nie musi rozwiązywać stosunku pracy. Posiadając rentę z tytułu niezdolności do pracy można w dalszym ciągu pracować. Niemniej w takim przypadku nie zostaje spełniona przesłanka do nabycia prawa do odprawy rentowej. Ponadto zatrudnienie rencisty oraz emeryta przez nowego pracodawcę nie rodzi obowiązku wypłaty odprawy w przyszłości, jeśli stosunek pracy byłby rozwiązany. Dlatego też bardzo ważnym obowiązkiem, który leży po stronie pracodawcy, jest zawarcie informacji o wypłaconej odprawie emerytalno-rentowej w wydanym świadectwie pracy.

Warto również zaznaczyć, że związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury lub renty może mieć charakter przemijający, czasowy. Prawo do odprawy przysługuje również w sytuacji, gdy pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy następuje związek funkcjonalny przyznania świadczenia z ustaniem zatrudnienia (uchwała SN z dnia 29 maja 1989 r., III PZP 19/89, OSNCP 1990, nr 4–5, poz. 61; oraz wyrok SN z dnia 8 grudnia 1993 r., I PRN 111/93, OSNCP 1994, nr 12, poz. 243). Ponadto odprawa przysługuje pracownikowi, z którym stosunek pracy został rozwiązany w okresie niezdolności do pracy między innymi na podstawie art. 53 kp, jeżeli nabył prawo do renty z tytułu tej niezdolności bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego. Dochodzi czasami do takich rozstrzygnięć organu rentowego, który w swojej decyzji administracyjnej stwierdza, że niecelowym jest przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego ze względu na stan zdrowia ubezpieczonego wnioskodawcy (uchwała SN z dnia 4 czerwca 1991 r., I PZP 17/91, OSNCP 1992, nr 3, poz. 37), albo w sytuacji gdy ubezpieczony zgłosił wniosek o świadczenie przed ustaniem zatrudnienia (wyrok z dnia 30 marca 1994 r., I PRN 10/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 12). Należy zauważyć, że orzecznictwo (wyrok z dnia 6 maja 2003 r., I PK 223/02, Prok. i Pr.-wkł. 2004, nr 1, poz. 41) wskazuje, iż skorzystanie przez pracownika z uprawnień emerytalnych w czasie trwania zatrudnienia nie powoduje utraty prawa do odprawy emerytalnej w chwili, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku pracy.

Pracownik, z którym rozwiązano stosunek pracy (np. na podstawie zwolnień grupowych) i który jednocześnie nabędzie prawo do emerytury, zyskuje prawo do dwóch odpraw.

Odprawę emerytalną należy wypłacić najpóźniej w dniu rozwiązania stosunku pracy, albowiem roszczenie to od tego dnia jest wymagalne także wtedy, gdy orzeczenie przyznające emeryturę zostało wydane później (wyrok SN z dnia 9 kwietnia 1998 r., I PKN 508/97, OSNP 1999, nr 8, poz. 267). Analogicznie należy podejść do odprawy rentowej. 

Pozdrawiam, Karolina Niedzielska