Zdarza się, ze pracownicy korzystają z różnego rodzaju uprawnień dotyczących zwolnień od pracy. Nierzadko zdarza się, że te zwolnienia są związane z pełnieniem jakiś funkcji społecznych lub realizacją obowiązków społecznych. Takim przykładem jest pełnienie przez pracownika funkcji ławnika sądowego. Jak należy rozliczyć taką nieobecność? I czy za tą nieobecność pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia?
Ławnik to osoba niebędąca zawodowym sędzią, która bierze udział w rozprawach sądowych jako przedstawiciel społeczeństwa. W Polsce ławnicy zasiadają w niektórych sprawach razem z sędzią zawodowym, współuczestniczą w ocenie dowodów i wydawaniu wyroku. Są wybierani na określoną kadencję przez radę gminy (art. 160 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334 z późn. zm., dalej ustawa o ustroju sądów). Zgodnie z art. 170 ust. 1 i 3 ustawy o ustroju sądów ławnik może zostać wyznaczony do udziału w rozprawach do dwunastu dni w ciągu roku. Liczba tych dni może być zwiększona przez prezesa sądu tylko z ważnych przyczyn, a zwłaszcza w przypadku konieczności zakończenia rozprawy z udziałem tego ławnika. Wyznaczając ławnika do udziału w rozprawie, zawiadamia się o tym jednocześnie pracodawcę zatrudniającego ławnika.
Pracodawca zatrudniający ławnika jest obowiązany zwolnić go od pracy na czas wykonywania czynności w sądzie. Takimi czynnościami będą:
- udział w rozprawie lub posiedzeniu,
- uczestnictwo w naradzie nad wyrokiem,
- czas poświęcony na przygotowanie się do sporządzenia uzasadnienia (wyrok WSA w Warszawie z 15.01.2007 r., IV SA/Wa 2270/06, LEX nr 330205.),
- sporządzenie uzasadnienia lub uczestnictwo w posiedzeniu rady ławniczej, jeżeli został do niej wybrany (G. Ott [w:] Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz, red. A. Górski, Warszawa 2013, art. 172).
Za czas zwolnienia od pracy ławnik zachowuje prawo do świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia (art. 172 ust. 1 i 2 ustawy o ustroju sądów).
Pozdrawiam, Karolina Niedzielska
