Zgodnie z art. 12 a ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 388 z późn. zm.), osobie uprawnionej przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 5 dni roboczych w roku kalendarzowym.
Osobą uprawnioną jest działacz opozycji antykomunistycznej, który w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.
Osobą uprawnioną jest także osoba represjonowana z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:
Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Na podstawie tej decyzji, która powinna być ostateczna pracownikowi będzie przysługiwać prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowy.
Niestety, ale przepisy ustawy szczególnej nie wskazują zasad udzielania urlopu, ustalania jego wymiaru proporcjonalnie do wymiaru etatu oraz okresu zatrudnienia. Brak jest także informacji o tym czy niewykorzystany dodatkowy urlop przepada, a może przechodzi na kolejny rok jako urlop zaległy? Brak też jest wyjaśnienia co do wypłaty ekwiwalentu za urlop w przypadku zakończenia stosunku pracy.
W praktyce, z którą się zgadzam, przyjmuje się, że do dodatkowego urlopu stosujemy wszystkie zasady jak do podstawowego urlopu wypoczynkowego.
Informację o niewykorzystanym urlopie dodatkowym w przypadku zakończenia stosunku pracy umieszcza się w świadectwie pracy w punkcie 6 podpunkcie 12.
Urlop nie będzie przysługiwać jeśli osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów, np. gdy pracownik ma prawo dodatkowego urlopy dla osoby niepełnosprawnej.
Pozdrawiam, Karolina Niedzielska
