Protokół powypadkowy

Niedawno na moim Fanpage’u pojawiła się ankieta, jakiego problemu tym razem ma dotyczyć mój nowy wpis na blogu.

Wybór był pomiędzy protokołem powypadkowym a świadczeniami wypadkowymi, czyli świadczeniami wypłacanymi z ubezpieczenia wypadkowego w razie ziszczenia się ryzyka jakim jest wypadek przy pracy, wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy, np. w podróży służbowej lub w drodze do/z pracy.

Bezapelacyjnie wygrał temat protokołu powypadkowego.

W związku z tym, że moja praca doktorska jest poświęcona wypadkom przy pracy oraz z faktu, że na sali rozpraw jako prawnik ZUS od wypadków przy pracy zjadłam zęby, trochę z niepewnością, ale ośmielę się stwierdzić, że na temat wypadków przy pracy i dokumentacji wypadkowej coś wiem.

Problematyka wypadków przy pracy oraz świadczeń z nimi związanych została uregulowana głownie w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, czyli tzw. ustawie wypadkowej.

W tym akcie prawnym znajdziemy też definicję samego wypadku przy pracy.

Wypadkiem przy pracy jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

 

W sytuacji zaistnienia zdarzenia, które może zostać zakwalifikowane jako wypadek przy pracy powinno ono zostać niezwłocznie zgłoszone przełożonemu. Od momentu zgłoszenia na pracodawcy ciąży obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności, które towarzyszyły zdarzeniu (art. 234 § 1 kodeksu pracy), rozstrzygnięciu czy doszło do wypadku przy pracy, z jakim skutkiem, a zwieńczeniem tych działań będzie protokół powypadkowy oraz dokumentacja stworzona w ramach postępowania powypadkowego.

Postępowanie powypadkowe zostało natomiast określone w osobnym akcie: Rozporządzeniu Ministra Gospodarski i Pracy z dnia 16 września 2004 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Na podstawie wskazanego aktu pracodawca jest zobligowany do powołania zespołu powypadkowego. W jego skład powinien wchodzić pracownik BHP oraz społeczny inspektor pracy. To tak ustalony zespół powypadkowy bada okoliczności zdarzenia, następnie sporządza protokół powypadkowy.  Zespół na sporządzenie protokołu ma 14 dni.

Wzór protokołu jest załącznikiem do omawianego rozporządzenia.

Zaczynamy. Jak wygląda protokół powypadkowy i co powinien w sobie zawierać.

– W pierwszej kolejności, w lewym górnym rogu powinna zostać przybita pieczęć pracodawcy, zawierającą NIP i REGON.

– Numer protokołu w danym roku. Jeśli jest to pierwszy wypadek to np. 1/2019

– Następnie podajemy dane pracownika, stanowisko,

– NIP, REGON pracodawcy

– PESEL, numer dokumentu pracownika

– Numer PKD pracodawcy

– Członków zespołu powypadkowego (zawsze 2 osoby, jeśli nie ma powołanego społecznego inspektora pracy, można do zespołu powypadkowego dobrać inną osobę)

-daty w jakich pracował zespół powypadkowy w celu ustalenia przyczyn i okoliczności wypadku (Pamiętajmy, że postępowanie, zgodnie z przepisami powinno trwać 14 dni)

– dane pracownika, w tym pesel, adres zamieszkania stanowisko oraz kod zawodu

– data zdarzenia

– dane osoby zgłaszającej zdarzenie (nie zawsze będzie to sam pracownik)

– Punkt 4 protokołu powypadkowego jest niesłychanie ważny, albowiem opisujemy w nim cały materiał dowodowy jaki został zebrany oraz wskazujemy ustalone okoliczności wypadku.

– Następnie w punkcie 5 wskazujemy przyczyny wypadku, często jest tutaj określana przyczyna zewnętrzna lub też przyczyna wewnętrzna jeśli pracownik był obarczony schorzeniem samoistnym.

Należy także określić czy były zaniedbania po stronie pracodawcy, czy pracownik dopuścił się umyślnego lub rażącego naruszenia przepisów i zasad BHP dotyczących ochrony życia i zdrowia, czy stwierdzono stan nietrzeźwości.

Przytaczanie twierdzeń nieprawdziwych, bezpodstawnych, nie dotyczących danego zdarzenia może skutkować odmową prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego na mocy art. 22 ustawy wypadkowej.

Naruszenie zasad i przepisów BHP bądź też stan nietrzeźwości również skutkuje odmową prawa do świadczeń.

W przypadku wypadku ze skutkiem śmiertelnym (wypadkiem takim będzie, jeśli wskutek zdarzenia pracownik poniósł śmierć, bądź zgon nastąpił w okresie 6 miesięcy od dnia zdarzenia), bliscy pracownika zachowują prawo do jednorazowego odszkodowania pomimo stanu nietrzeźwości zmarłego.

W dalszej części (w punkcie 6), należy wskazać skutki wypadku w postaci urazu poszkodowanego, np. złamana noga, stres pourazowy, skręcenie stawu kolanowego, odklejenie siatkówki, poronienie, śmierć.

Punkt 7 jest tak samo ważny jak punkt 5 protokołu. Przede wszystkim  nieuznanie przez zespół powypadkowy, a wskutek zatwierdzenia protokołu także przez pracodawcę zdarzenia za wypadek skutkować będzie odmową świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego z urzędu (art. 21 ustawy wypadkowej), bez dalszych badań np. % uszczerbku na zdrowiu.

Pamiętajmy, że na pracodawcy ciąży obowiązek zgłoszenia wypadku: zbiorowego, ciężkiego i śmiertelnego odpowiednim służbom, tj. PIP i prokuraturze. Brak zgłoszenia jest przestępstwem określonym w kodeksie pracy. Tym samym należy określić rodzaj wypadku. Należy wspomnieć, że ustalenia zespołu powypadkowego są niezależne od ustaleń kontroli PIP i karnego postępowania przygotowawczego.

 

Kolejnymi elementami protokołu są podpisy członków zespołu powypadkowego, podpis i zatwierdzenie pracodawcy, podpis poszkodowanego pracownika lub członka rodziny. Data protokołu oraz jego odbiór.

Podpis pracownika składany jest po zapoznaniu go z treścią protokołu. Ponadto ma on prawo (o którym musi zostać pouczony), złożenia zastrzeżeń do protokołu, które stanowią jego integralną część i będą przechowywane w dokumentacji powypadkowej.

Pracownik ma prawo zapoznać się z całą dokumentacją powypadkową.

Protokołu nie podpisują świadkowie.

Końcowymi elementami protokołu są załączniki oraz pouczenie!

 

Zgodnie z art. 234 kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy oraz przechowywać protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10lat. Dokumenty te przechowujemy osobno, a nie w aktach osobowych pracownika.

Zapraszam także do lektury mojego artykułu naukowego dotyczącej przyczyny zewnętrznej oraz postępowania sądowego w sprawach wypadkowych.

https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SIT/rt/printerFriendly/SIT.2017.018/0

 

Szukasz inspiracji, pomocy oraz refleksji w kadrach i płacach oraz HR i zarządzaniu zasobami ludzkimi.
Wejdź na fanpage.

https://www.facebook.com/eduniedzielska/

Karolina Niedzielska

 

 

Spodobało się? Udostępnij!

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Do pobrania

O mnie

Sklep

Do pobrania